نوشته‌های من را از این پس در

www.siavarshan.com

ببینید.

 متاسفانه در عرصه نوازندگی هم کمتر نوازنده‌ای متبحری داریم که توانسته باشد، قطعه‌ای را تولید کند. اکثر آهنگ‌ها و نت‌های اجرایی نوازنده‌ها مشق‌نویسی از قطعاتی است که به نام کسان دیگر در حافظه شنیداری بشر ثبت شده است. البته گاه مقلدهای بسیار خوبی هم هستند. اینقدر که شاید از اصل اثر هم بهتر بنوازند. واینکه چرا بهترین نوازنده‌های ما در همین حد مشق‌نویسی می‌مانند. به نظر من یکی از دلایلش علاقه وافر جمعی به قطعاتی است که اصطلاحا به آن “با کلام” می گویند و برای همین است که آخرین میدان عرض اندام در موسیقی هرمزگان خوانندگی است وخوانندگی که انگار ساده‌ترین ماموریت موزیسین‌های هرمزگانی هم است. هر نوازنده‌ای تلاش خود را می‌کند که قطعه‌ای به نام خود ثبت کند. تا مبادا از غافله خوانندگان تک قطعه جا مانده باشد. در حالی که در تمام دنیا این موسیقی بی کلام است که حرف اول را می‌زند.

فاضل پیش

نکته: البته باید بگویم به نظر من این از محدود دفعاتی است که خوانندگی فاضل پیش تحسین برانگیز است و این بر می‌گردد به هارمونی و جنس صدای پیش که برای هر کلامی  مناسب نیست. این را پس از شنیدن قطعه تازه “بهانه” از او لازم دیدم که بگویم.

 پی‌نوشت: “رامی‌خوانی” اصطلاحی است که ابداع سیاورشن است. اصطلاحی که  موسیقی هرمزگان در چند دهه اخیر نیاز مبرمی به آن داشت.

                                                                                                                                                فاطمه زارع

•   جشنواره عودنوازی خلیج فارس در روزهای 7 و 8 خرداد ماه در فرهنگسرای طوبی و به کوشش “فرهاد محمدی” -نوازنده عود و پیانو- و با حضور “مجید ناظم‌پور“برگزار گردید. در این جشنواره ناظم‌پور تاریخچه‌ای از ساز عود بیان کرد و به معرفی کوتاهی از مکاتب عودنوازی در دنیا پرداخت. در بخشی از برنامه “علی رادمهر” ریتم‌های متداول در نقاط مختلف استان هرمزگان را معرفی کرد و سپس چند نوازنده عود از استان هرمزگان توانایی خود را در نوازندگی این ساز به نمایش گذاردند که از بین همه “مرتضی کریمی” نظر ناظم پور را به شدت جلب کرده بود!
  

  مجید ناظم‌پور

• عود یکی از سازهای ملودی موسیقی هرمزگان است. شاید عود در هیچ جای ایران این‌قدر محبوبیت نداشته باشد. اگر همه چیز سر جایش باشد بهترین نوازنده‌های عود را باید بتوان در هرمزگان یافت. چنان که ناظم‌پور هم می‌گفت: حضور من در اینجا مثل زیره به کرمان بردن است! اما جدای از تعارف ناظم پور ما باید بررسی کنیم که چرا چنین نیست؟ چرا ما بهترین‌های عود را در هرمزگان نداریم؟ چرا نوازنده خوب کم داریم؟
  

  مرتضی کریمی

• ضعف عمده نوازنده‌های ما [بیشترشان] نداشتن شناخت مناسب از سازشان است. جدای از عدم آشنایی علمی، به لحاظ فرهنگی هم با ساز خود بیگانه‌اند. با تاریخچه‌ی سازشان بیگانه‌اند. مطالعه ندارند. منظورم از مطالعه تنها خواندن مکتوبات نیست. گوش کردن به موسیقی ملل، آشنایی با فرم‌های نوازندگی ساز تخصصی، ارتباط با مردم، خوب دیدن و خوب شنیدن مردم و… این‌ ضعف‌هاست که به نظر من باعث شده حتی اگر ما نوازنده‌ی چیره دستی هم داشته باشیم؛ اما اثری فاخر از او نبینیم و نشنویم.
• بسیاری از نوازندگان ساز عود حتی شکل دست گرفتن ساز را نمی‌دانند. انگشت گذاری مناسبی ندارند. مضراب‌شان گوش‌خراش است و…
• برای رفع این ضعف‌ها رسانه‌ها و انجمن‌های دولتی و مردمی باید به فکر بیفتند. یک نمونه‌اش همین کار خوبی است که فرهاد محمدی انجام داده است. زمین هرمزگان حاصل‌خیزترین زمین برای موسیقی است.
•   در همین باره: گزارش شب اول و دوم / مجید ناظم‌پور: هرمزگان می‌تواند به قطب عودنوازی دنیا تبدیل شود.

در این جشنواره هنرمندانی از نقاط مختلف استان هرمزگان شامل بندرعباس – بندرلنگه – بندرکنگ – بندرخمیر – جزیره قشم – میناب و … به نوازندگی ساز عود خواهند پرداخت و در حاشیه آن نمایشگاه کارگاه عودسازی دو تن از اساتید عود سازی هرمزگان جناب آقای محمدرفیع اشعری قشمی و مسعود شجاعی برگزار خواهد شد که به سوالات علاقمندان پاسخ خواهند داد.

لازم به ذکر است که استاد مجید ناظم‌پور به عنوان میهمان ویژه علاوه بر نوازندگی به تحلیل تاریخ ساز عود و مکاتب عود نوازی دنیا خواهد پرداخت و همچنین استاد رادمهر از بندرخمیر نواها و شیوه‌های مختلف عودنوازی قدیم استان هرمزگان را تشریح خواهد کرد.

منبع: بربت (با اندکی خلاصه کردن)

گروه موسیقی جزیره هرموز

گروه نغمه بندرعباس

گروه نغمه که به نظر من و دیگر دوستان بی طرفی که کارها را دیدند یکی از ضعیف‌ترین گروه‌های جشنواره بود. اول شد و گروه هرموز که همه توقع داشتند اول شود فقط مورد تقدیر قرار گرفت… بگذریم… این چند خطی که من نوشته‌ام را نادیده بگیرید و این دو قطعه ویدئو که از گروه نغمه و گروه موسیقی جزیره هرموز گذاشته‌ام را ببینید و قضاوت کنید. این دو قطعه ویدئو را بدون هیچ ویرایش و برشی از دو دقیقه‌ی ابتدای اجرای هر دو گروه برای‌تان گذاشته‌ام. اگر سرعت اینترنت‌تان پایین است و نمی‌توانید ویدئو را ببینید از روی عکس هم می‌توانید قضاوت کنید با اندکی تیزبینی!

گروه موسیقی هرموز

گروه نغمه بندرعباس

به نظر شما چه شخصیت‌هایی در موسیقی بندرعباس و هرمزگان تاثیرگذار بوده‌اند و چرا؟

من اینگونه پاسخ دادم که:  نصرک. ابراهیم منصفی. علی حبیب زاده. گروه کارلوس. ناصر عبداللهی. و اما مهم‌تر اینکه چرا این آدم‌ها تاثیرگذار بودند: از نصرک اطلاعات زیادی در دست نیست اما می‌شود چیزهایی را از آثارش فهمید. اینکه لابد با موسیقی دوران خودش آشنایی خوبی داشته، حافظه قوی، استعداد ذاتی و… اما در مورد باقی افرادی که نام بردم روشن‌تر می‌شود حرف زد و نکته‌های مشترکی پیدا کرد. 1)هر چهار نفر (با در نظر گرفتن لیدر گروه لیوا و همچنین اعضای آن) اهل مطالعه بوده‌اند…2) ساختار شکن بوده‌اند و هیچ کدام مقید به راه‌های گذشته نبوده‌اند…جسور بوده‌اند… با اعتماد به نفس بالا 3) موسیقی اصیل هرمزگان و خودشان را خوب می شناخته‌اند.4) موسیقی در ذات آنها وجود داشته…مستعد بوده‌اند…حتی بدون اینکه آموزش ببینند. (فعلا اینها به ذهنم آمد)

نظر شما چیست؟

چندی پیش در دفتر روزمره نویسی‌هایم چند خطی در باره ساباتو نوشته بودم نه برای انتشار که برای خودم که در ادامه می‌خوانید:

امروز که چهارم فروردین است دارم به “درباره قهرمانان و گورها”ی ارنستو ساباتو می‌اندیشم. شاید اثرگذارترین رمان بر روح و روان من تا به حال. و البته [همین طور] اثر دیگرش “تونل” که کوتاه‌‌تر است. ساباتو فیزیک‌دان است و احتمالا همین باعث شده این‌قدر دقیق بر کنش‌ها و واکنش‌ها مسلط باشد. در تونل او مخاطب را در یک بازی [روایت] شرکت می‌دهد. اما در قهرمانان وگورها پیچیدگی‌ها و رمز و رموز [راز] بسیاری تو را در خود غرق می‌کند. از شاخه‌ای به شاخه‌ای. بعد که کتاب را می‌بندی با یک جهان تازه مواجه می‌شوی. آشنایی با ساباتو را مدیون شاعر جسور هرمزگان “ساجده کشمیری” ام که بعدها یخ زد در بلندترین کوه کشور‌اش…[در ادامه چند خط دیگر نوشته‌ام، درباره‌ی ساجده کشمیری که اینجا نیاز نیست نقل کنم]

این روزها تونل را به چند دوست هدیه کرده‌ام. اگر اهل رمان از نوع امریکای لاتین هستید شما هم بخوانیدش.

در تعریف هنر چيدمان يا  Installation art آمده : “هنراستفاده كردن از عناصر است برای بيان تجربه هنرمند از فضايي مشخص.” هر چند این تعریف، تعریف جامعی نیست اما چیزی که بدیهی‌ست فضا در آثار چیدمان پررنگ‌ترین نقش را در انتقال دیدگاه هنرمند به مخاطب (عام و خاص) ایفا می‌کند و عناصر به گونه‌ای طراحی می‌شوند که وجودشان در گرو  فضا و  مکانی است که برای آن طراحی شده‌اند  و مخاطب که به عنوان جزئی از زمان و فضا ست می‌تواند اثر هنری را به اتمام برساند.
انتخاب پارک ساحلی غدیر که فضایی در ارتباط با طیف وسیعی از افراد اجتماع است انتخاب خوبی است برای بیان ایده‌ای با نام عناصر حیاتی با وجود مولفه‌هایی که می‌تواند به خلق اثر کمک کند حال آنکه از این مولفه‌ها آن طور که باید بازی گرفته نشده است، دریا به عنوان بزرگترین مولفه‌ی شناخته شده‌ی سایت کمترین حضور را در خلق اثر موسی عامری‌پور  ندارد به گونه‌ای که بالا بودن آب دریا با پایین بودن آن فرقی نمی‌کند و این خلاف تصوری‌ست که انتظار می‌رود.
آفتابی که می‌توانست به عنوان عنصری حیاتی در تکمیل اثر هنرمند نقش بسزایی ایفا کند به کلی فراموش شده و ما  تنها سایه‌هایی اتفاقی  از کار می بینیم که در ساعات مختلف روز تغییر می‌کنند اما  تاثیرگذاری چندانی  روی کل اثر ندارند و در واقع تفاوت چندانی بین تصویری که یک فرد در ساعت  12 ظهر می‌بیند با تصویری که فرد در ساعت 6 بعد از ظهر می‌بیند مشاهده نمی‌شود.
مساله‌ی دیگر حضور خود مخاطب است. اینکه قاب‌ها در ارتفاع دید بیننده نصب شده و از فاصله‌ی دور هم قابل دیدن است این امکان را فراهم آورده که دیده شوند و مخاطب را به سوی خود بکشانند اما همچنان ناهماهنگ با محیط و به عنوان عنصری بیرونی می‌نماید. مخاطب در مواجهه با اثر همزمان، هم نظاره‌گر و هم تكميل كننده اثر است. او از طرفى به بررسى اثر چيدمان مى‌پردازد و از سوى ديگر، درگير تفكراتى می‌شود كه در ذهنش  به وجود مى‌آيد. می‌تواند میان کار راه برود، بچرخد و یا به راحتی از کنار آن عبور کند اما خود را در بطن کار احساس نمی‌کند و چراهایی در ذهن خود می‌بیند که در نهایت به پاسخ درستی نمی‌رسد. (اثر چه ارتباط موثری می‌تواند با محیط داشته باشد و چرا در این ساعت روز و در این مکان خاص به نمایش گذاشته شده‌اند و ایده‌ی اصلی شکل دهنده‌ی این اتفاق چه بوده ؟)
شاید اگر به مسایلی چون نور، فضا، زمان و بازخورد عکس العمل‌های مخاطب توجه بیشتری می‌شد ابعاد واقعی‌تری از اثر به عنوان اثری معاصر قابل درک می‌شد.

کُنش دیگری که در ذهن مخاطب در برخورد با اثر ایجاد می‌شود  تقابل ذهن سنت گرای هنرمند است با  ارائه ی متفاوتی (از نظر فضای اجرا) که از آثار خود دارد این دوگانگی در اندیشه و اجرا تا حدی به فهم اندیشه‌ی هنرمند لطمه زده. موسی عامری‌پور سعی کرده با قرار گرفتن در محیطی غیر متعارف، اندیشه‌ای جدید را به نمایش بگذارد اما همچنان درگیر فرم و ساختار است درگیر بازی با جزئیات است. این جزئی‌نگری تا حدی‌ست که باعث شده ما شاهد چیدمان عناصری استعاری و سمبولیک در قالب قاب‌هایی باشیم که هر کدام به صورت جداگانه ایفای نقش می‌کنند بدون اینکه در فرایند یک کار چیدمان یا ترکیبی دخیل باشند. شاید  قرار دادن ماهی‌های خسته در قاب‌هایی که آب ندارند با پس زمینه‌ی دریا و آدم ها در 2 تا 3 تابلو کافی می‌نمود و تصویر قابل فهم‌تری از موضوع به مخاطب ارائه می‌داد اما تکرار آنها با ترکیب‌های مشابه از تاثیر آن کاسته .همان‌طور که گاهی تکرار یک نماد در یک تابلو از تاثیر نمادین بودن آن می‌کاهد.
با این همه جسارت اجرای اثر در فضایی که هنرمندان کمتر مجال ارائه می‌یابند قابل ستایش است. امید به دیدن اجراهای تازه‌ای از موسی عامری‌پور عزیز!

معصومه ذاکری

در همین باره: گزارش تصویری